08-(Jowhar)-Kooxda fallaagada Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan ee Yemen ayaa weerarro ku qaaday Sacuudi Carabiya, iyagoo dhaawacay in ka badan 70 qof,sababayna inuu dab qabsado xarumaha saliidda iyo adeegyada kale ee boqortooyada, sida ay sheegeen mas’uuliyiintu.
Weerarrada ayaa lagu qaaday xarumaha saliidda Sacuudiga ee ku xiran, Bab el-Mandeb, oo ah marin biyood istiraatiiji ah oo ka baxsan cirifka koonfureed ee Jasiiradda Carabta oo isku xirta Badda Cas iyo Gacanka Cadan.
Gobolka koonfureed waxaa ku yaal xarumo saliid oo waaweyn, oo ay ku jiraan warshad sifeyn saliid oo 400,000-foosto ah maalintii ku taal Jazan, oo ah mid ka mid ah kuwa ugu waaweyn Sacuudi Carabiya. Xuutiyiinta ayaa hore u weeraray garoonka diyaaradaha ee Abha.
War-saxaafadeed muuqaal ah oo hore loo duubay, Brig. Gen. Yahya Saree, afhayeenka militariga Xuutiyiinta, ayaa sheegay inay tobannaan gantaal oo ballistic ah iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku rideen xarumaha saliidda iyo dhaqaalaha, iyo sidoo kale saldhig cirka ah oo ku yaal koonfurta Sacuudi Carabiya.
Wuxuu sheegay inay bartilmaameedsadeen Magaalada Jazan ee Warshadaha Aasaasiga ah iyo kuwa Hoos-u-dhaca, oo ah xarun warshadeed iyo saadka oo weyn oo ku taal xeebta Koonfur-galbeed ee Badda Cas ee Sacuudi Carabiya. Fallaagada ayaa sidoo kale bartilmaameedsaday xarumaha Aramco ee Najran iyo Abha, iyo sidoo kale Saldhigga Ciidanka Cirka ee Boqor Khalid ee Khamis Mushait.
Intii uu booqasho ku joogay Moscow maalintii Talaadada, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sacuudi Carabiya, Amiir Faisal bin Farhan, ayaa ku eedeeyay Xuutiyiinta inay adeegsanayaan rabshad si ay u gaaraan danahooda gaarka ah halkii ay ka eegi lahaayeen danta Yemen, inkastoo Boqortooyadu ay soo bandhigtay fursad lagu wada xaajoonayo nabadda.
Wuxuu intaas ku daray, intii lagu guda jiray shir jaraa’id oo wadajir ah oo uu la qaatay dhiggiisa Ruushka, Sergei Lavrov, in tallaabada ugu dambeysay ee Xuutiyiinta ay ku kaceen ee ka dhanka ah Boqortooyada ay qayb ka tahay falal isdaba-joog ah oo lagu kicinayo xaaladda, isla markaana aysan Sacuudi Carabiya ka waaban doonin inay is-difaacdo.
Waxana ay weerarrada ay yimaadeen saacado ka hor markii fallaagadu ay ku eedeeyeen Sacuudi Carabiya weerar cirka ah oo lagu qaaday xabsi ku yaal gobolka waqooyi ee Jawf ee Yemen.
Ugu yaraan toddobo qof, oo uu ku jiro ilmo yar, ayaa lagu diley toddoba kalena way dhaawacmeen.
Sidoo kale weerarkan ayaa waxaa ku dhaawacmay Toddobaatan iyo saddex qof, oo ay ku jiraan haween iyo carruur.
Waxaa sii kordhaya cabsida laga qabo in dagaal cusub uu ka qarxo Yemen iyadoo kumanaan qof ay barakaceen.
Dagaalka cusub ayaa halis gelinaya inuu dib u huriyo dagaalkii sokeeye ee dalka, kaas oo billowday sanadkii 2014-kii markii Xuutiyiintu ay la wareegeen caasimadda Sanca iyo qaybo badan oo ka mid ah waqooyiga Yemen, ayna ku qasbeen dowladda inay dalka ka baxdo. Isbaheysi uu hoggaaminayo Sacuudiga ayaa soo farageliyay xaaladda sanadkii xigay si ay isugu dayaan inay dowladda dib ugu soo celiyaan talada dalka.
Dagaalka ayaa sababay dhimashada ugu yaraan 150,000 oo qof, sida lagu sheegay qiyaasaha Qaramada Midoobay, wuxuuna mararka qaarkood dalka gaarsiiyay heer uu qarka u saarnaa macaluul baahsan.
Heshiis xabbad-joojin ah oo la gaaray afar sano ka hor ayaa yareeyay dagaalkii u dhexeeyay Xuutiyiinta iyo dowladda ay taageerto Sacuudi Carabiya iyo xulafadeeda. Hase yeeshee, toddobaadyadii la soo dhaafay, labada dhinac ayaa si aad ah ugu dagaallamayay dhulka.
Dagaalkan dib u soo cusboonaaday ayaa sababay dhimashada ugu yaraan 194 qof iyo dhaawaca in ka badan 880 qof intii u dhaxeysay 23-kii Agoosto iyo 5-tii Sebtembar, sida ay sheegtay Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO). Waxa kale oo uu sababay barakaca in ka badan 21,000 oo qof, oo ay ku jiraan 18,500 oo qof oo ku sugnaa Taiz iyo Hodeida oo ku yaalla koonfur-galbeed Yemen, muddo 27 saacadood gudahood ah, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay.
Xuutiyiintu waxay kaga jawaabeen weeraro gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo ay ku qaadeen Sacuudi Carabiya, iyo weeraro lagu qaaday maraakiibta Sacuudiga ee Badda Cas, taasoo soo afjartay xabbad joojintii 2022 oo inta badan joojisay dagaalka.
