Sept 04 (Jowhar)-Iyadoo Israel ay ku sii socoto doorasho adag, Wasiirka Amniga Qaranka ee midigta fog, Itamar Ben Gvir, ayaa soo bandhigay qorshe uu sheegayo inuu arki doono Falastiiniyiin badan oo ka baxaya Gaza oo dib u dejin u sameynaya dibadda.
Isagoo olole ka sameynayay ka hor codbixinta Israel ee aadka loo dagaallamayay, Mr Ben Gvir ayaa sheegay in soo jeedintu ay beegsan doonto bixitaanka 250,000 oo Falastiiniyiin ah oo ka baxaya Gaza sannadkii ugu horreeyay, iyadoo inta kale ee ku nool qiyaastii laba milyan oo qof ay ka baxayaan lixda sano ee soo socota.
“Waa macquul,” ayuu yiri Mr Ben Gvir, isagoo ku doodaya in qaar ka mid ah dalalka ay “diyaar u yihiin” inay qaabilaan dadka reer Gaza, inkastoo uusan aqoonsan.
“Waa inaan dhiirrigelinnaa socdaalka dadka reer Gaza,” ayuu yiri, isagoo ku adkeystay inuusan qorshaha u arkin mid lagu qasbayo Falastiiniyiinta inay ka tagaan dhulkooda.
Barakicinta qasabka ah ee dadka rayidka ah ee ku nool dhulka la haysto waxaa loo arkaa dambi dagaal sida ku cad Heshiisyada Geneva.
Xero teendho ah oo ay Falastiiniyiintu ku dhibtoonayaan inay ku noolaadaan magaalada Gaza
Falastiiniyiinta, tallaabo kasta oo dadka ka riixaysa guryahooda waxay kicinaysaa “Nakba”, ama masiibo – barokac ballaaran oo la socday abuuritaanka Israel 1948.
Mr Ben Gvir, oo ah wasiir caan ah oo ka tirsan isbahaysiga garabka midig ee Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu, ayaa si joogto ah u dhaliishay cambaarayn caalami ah iyadoo hadallo kicin ah lagu sheegay.
Wuxuu sheegay in xisbigiisa Yuhuudda ee garabka midig ee dadweynaha uu raadin doono “wasaarad mas’uul ka ah socdaalka” inta lagu jiro wadahadallada lagu dhisayo dowladda xigta, isagoo ku tilmaamay soo jeedintiisa “natiijada sannad iyo bar shaqo iyo… waa mid la taaban karo”.
Dukumenti 20 bog ah oo cinwaankiisu yahay “Qorshaha Shaqada Qaranka ee Socdaalka Iskaa wax u qabso ah ee ka imanaya Marinka Gaza,” oo nuqul ka mid ah ay aragtay AFP, Mr Ben Gvir ayaa sii wada, isagoo soo bandhigaya hindisaha jawaab u ah khilaafka ballaaran ee Israel iyo Falastiin.
In kasta oo xubnaha isbahaysiga garabka midig ee talada haya ay si isdaba joog ah uga hadleen wareejinta Falastiiniyiinta Gaza, haddana weli ma cadda inta ay hadalladaasi u tarjumi doonaan siyaasad.
Codbixinta 27-ka Oktoobar ayaa la filayaa inay noqoto mid dhow, mana jirto wax dammaanad ah oo ah in xisbiyada hadda jira ee hadda jira ay sii haysan doonaan awoodda ka dib.
Wasiirka Difaaca Israa’iil Israel Katz ayaa shalay sheegay in dalkiisu uu diyaar u yahay qorshe uu Falastiiniyiinta uga saarayo Gaza haddii Mareykanku uu ansixiyo.
Mr Katz wuxuu dhowr bilood u ololeynayay tallaabo noocaas ah, oo loo qaabeeyey inay tahay socdaalka ikhtiyaariga ah ee dadka Gaza.
Wasiirka Maaliyadda ee midigta fog Bezalel Smotrich ayaa xitaa soo jeediyay in la ballaariyo habka loo wajahayo Falastiiniyiinta ku nool Daanta Galbeed, oo Israa’iil ay qabsatay tan iyo 1967.
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, bilowgii xilligiisii labaad, ayaa yaabiyay inta badan adduunka isagoo ugu baaqay dhammaan Falastiiniyiinta inay ka baxaan Gaza.
Mr Trump wuxuu ka hadlay horumarinta dhulka Mediterranean-ka, oo ay burburisay duqeymaha Israa’iil tan iyo weerarkii 7-dii Oktoobar 2023 ee Xamaas, una beddelay meel loo dalxiis tago oo raaxo leh.
Markii dambe ayuu ka laabtay fikradda ka dib markii uu si xooggan uga soo horjeestay, oo ay ku jirto Masar, oo ah waddanka kaliya ee aan ahayn Israa’iil oo xuduud la leh Gaza.
Weerarrada Israa’iil ayaa durba barakiciyay inta badan dadka reer Gaza ee ku nool deegaankaas tan iyo weerarkii aan horay loo arag ee Xamaas ku qaaday Israa’iil, kaasoo ay ku dhinteen 1,221 qof, sida laga soo xigtay tirakoobyada rasmiga ah ee Israel.
Weerarka Israel tan iyo markaas wuxuu galaaftay ugu yaraan 73,470 oo qof oo ku nool Gaza, iyadoo in ka badan 1,330 ay ku dhinteen tan iyo markii la joojiyay xabad joojinta, sida laga soo xigtay wasaaradda caafimaadka ee Gaza, oo ka hoos shaqeysa Xamaas.
Laba dhallinyaro Falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay weerarkii Daanta Galbeed
Laba dhallinyaro Falastiiniyiin ah ayaa shalay lagu dilay weerar ay ku lug lahaayeen dad Israa’iiliyiin ah iyo ciidamada militariga ee Daanta Galbeed, sida laga soo xigtay mas’uuliyiinta maxalliga ah iyo wasaaradda caafimaadka Falastiiniyiinta.
Saraakiishu waxay sheegeen in dhibanayaashu ay da’doodu u dhaxayso 16 iyo 19, halka wakaaladda wararka Falastiiniyiinta ee WAFA, ay ku warrantay inay ku dhinteen tuulada Al-Mughayyir oo u dhow Ramallah.
Milatariga Israa’iil ayaa bayaan ay soo saareen ku sheegay in ciidamadoodu ay galeen Al-Mughayyir si ay u ilaaliyaan saraakiisha booliiska iyo qof rayid ah oo Israa’iiliyiin ah oo doonaya inuu soo ceshado xoolaha.
Weerarkan ayaa yimid iyadoo ay sii kordhayaan rabshadaha iyo cabsi gelinta ay geysanayaan dadka Yuhuudda ah ee degan Daanta Galbeed
Milatariga ayaa sheegay in ciidamadoodu ay rasaas ku fureen oo ay garaaceen “kuwa ugu muhiimsan” ee “rabshado rabshado wata” ka dib markii dadku ay dhagaxyo ku tuureen ciidamada. Waxay intaas ku dartay in dhacdadan ay baaritaan ku socoto.
Dhimashada ayaa timid iyadoo dadka degan ay kordhiyeen rabshadaha iyo cabsi gelinta Daanta Galbeed, ka dib markii ay go’doomiyeen tuulada Qusra oo ay degenaayeen bishii Agoosto taasoo keentay cambaareyn caalami ah.
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, dowladdu waxay kormeertay ballaarinta degsiimooyinka Daanta Galbeed, dhulkii ay Israa’iil qabsatay dagaalkii 1967.
Israa’iil waxay ka dhistay tobanaan degsiimooyin cusub iyo xarumo dib-u-dejin ah aagga.
Ururada xuquuqda aadanaha ayaa sheegaya in raadadka sii kordhaya ee dadka degan ee ku yaal cidhifyada tuulooyinka Falastiin ay qayb ka tahay dadaal ballaaran oo lagu doonayo in dhul badan looga qaado Falastiiniyiinta, taasoo sii yareyneysa dhulka ay Falastiiniyiintu doonayaan inay ka dhisaan dowlad.
