Sept 16 (Jowhar)- Milatariga Sacuudi Carabiya ayaa sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen diyaarad aan duuliye lahayn oo Xuutiyiin ah oo ku sugan koonfurta Makka, taasoo joojisay ka hor inta aysan ku xadgudbin hawada xaddidan ee magaalada barakaysan iyadoo khilaafku uu ku sii fidayo Bariga Dhexe.
Afhayeen u hadlay isbahaysiga militariga ee uu hoggaamiyo Sacuudiga oo ka dagaallamaya Yemen ayaa sheegay in dhacdadani ay ahayd markii labaad ee Xuutiyiinta xulafada la ah Iiraan ay isku dayaan inay bartilmaameedsadaan Makka, ka dib markii gantaal ballistic ah la riday bishii Luulyo 2017. Bayaanka ayaa yimid ka dib toddobaad weerarro Xuutiyiin ah oo Sacuudi Carabiya si qoto dheer ugu jiiday dagaalka.
Mecca, oo ah hoyga qaar ka mid ah goobaha ugu barakeysan Islaamka iyo meesha loogu talagalay xajka sanadlaha ah ee xajka, waa “khad cas” oo loogu talagalay amniga boqortooyada, ayuu yiri afhayeenka.
Saraakiisha Xuutiyiintu waxay beeniyeen inay bartilmaameedsanayaan Makka.
Maalmihii la soo dhaafay, Xuutiyiintu waxay qabsadeen qaybo ka mid ah xeebta Badda Cas ee Yemen oo kor u qaadaya Bab al-Mandab, oo ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee badda adduunka. Horumarku wuxuu walaac ka muujinayaa dhoofinta saliidda Sacuudi Carabiya, gaar ahaan shixnadaha dib looga soo celiyay Marinka Hormuz.
Mas’uuliyiinta Sacuudiga ayaa digniino amni ka soo saaray magaalada Makka, laakiin afhayeen u hadlay Xuutiyiinta ayaa diiday eedeynta, isagoo ku tilmaamay “been cad” hadallo ay baahisay wakaaladda wararka ee SABA oo ay maamusho Xuutiyiinta.
Toddobaadkii la soo dhaafay, Xuutiyiintu waxay ku dhawaaqeen dhowr weerar oo ballaaran oo ka dhan ah Sacuudi Carabiya, oo ay ku jiraan weerar lagu qaaday saldhig cirka Isniintii oo ay ku tilmaameen aargoosi duqeymo cirka ah oo ka dhacay Yemen.
Saraakiisha isbahaysiga ee uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa sheegay in weerarka saldhigga cirka uu dhaawacay 13 qof oo rayid ah.
Si gaar ah, Sacuudi Carabiya ayaa ku eedeysay dhaqdhaqaaq taageersan Iiraan oo fadhigiisu yahay Ciraaq weerar Jimcihii oo burburiyay qayb muhiim ah oo ka mid ah kaabayaasha tamarta boqortooyada: Dhuumaha Bari-Galbeed ee ka gudba saxaraha Carabta.
Dhuumaha 1,200km ah, oo isku xira beeraha saliidda ee Khaliijka Sacuudi Carabiya iyo Badda Cas, ayaa u adeegay waddada dhoofinta ugu weyn ee boqortooyada halka maraakiibta laga soo maro Marinka Hormuz ay carqaladeeyeen ku dhawaad toddobo bilood oo dagaal ah oo dilay kumanaan qof oo ku baahsan gobolka.
Sawirka dayax-gacmeedka ayaa muujinaya burbur soo gaaray xarunta dhuumaha Bari-Galbeed ee Gobolka Hejaz ee Sacuudi Carabiya
Iyada oo la xiray dhuumaha, ganacsatadu waxay ka digeen in go’itaan dheer uu ka saari karo ilaa 4% sahayda saliidda adduunka.
Sacuudiga ma uusan bixin jadwal loogu talagalay in dib loo bilaabo hawlgallada.
Si kastaba ha ahaatee, Xoghayaha Tamarta Mareykanka Chris Wright ayaa u sheegay CNBC in saliidda cayriin ay tahay inay mar kale ku socoto dhuumaha maalmo gudahood.
Sacuudiga ayaa hoggaaminayay isbahaysi la dagaallamaya Xuutiyiinta tan iyo 2015.
In kasta oo colaaddu ay inta badan xasilloonayd markii la gaaray xabbad joojin sannadihii u dambeeyay, haddana waxay dib u soo laabatay bishaan ka dib markii Xuutiyiintu ay dib u riixeen ciidamada la safan dowladda Yemen.
Amiirka Boqortooyada Sacuudiga Maxamed bin Salmaan ayaa taleefanka kula hadlay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump toddobaadkii hore si uu u raadiyo taageero milatari, sida lagu sheegay warbixintu, inkastoo gargaarka ilaa hadda lagu koobay gargaarka sirdoonka.
